﻿{"id":1717,"date":"2018-11-14T21:08:39","date_gmt":"2018-11-14T18:08:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/?p=1717"},"modified":"2018-11-14T21:24:51","modified_gmt":"2018-11-14T18:24:51","slug":"buyuk-veri-birileri-bizi-gozetliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/?p=1717","title":{"rendered":"B\u00dcY\u00dcK VER\u0130&#8230; Birileri bizi g\u00f6zetliyor!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dijital \u00e7a\u011fla birlikte hayat\u0131m\u0131za giren &#8216;b\u00fcy\u00fck veri&#8217; teknolojileri, \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda olumlu geli\u015fmeler sa\u011flasa da uzmanlar bu verilerin gelecekte &#8216;g\u00f6zetim&#8217; mekanizmalar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/?attachment_id=1719\" rel=\"attachment wp-att-1719\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-1719\" src=\"http:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-Birileri-bizi-g\u00f6zetliyor.jpg\" alt=\"Birileri bizi g\u00f6zetliyor\" width=\"1200\" height=\"680\" srcset=\"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-Birileri-bizi-g\u00f6zetliyor.jpg 1200w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-Birileri-bizi-g\u00f6zetliyor-300x170.jpg 300w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-Birileri-bizi-g\u00f6zetliyor-768x435.jpg 768w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-Birileri-bizi-g\u00f6zetliyor-1024x580.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Dijital \u00e7a\u011fla birlikte hayat\u0131m\u0131za giren\u00a0<strong>&#8216;b\u00fcy\u00fck veri&#8217; teknolojileri,\u00a0<\/strong>\u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda\u00a0<strong>olumlu geli\u015fmeler<\/strong>e yol a\u00e7sa da, uzmanlara g\u00f6re konunun<strong>\u00a0&#8216;karanl\u0131k&#8217; bir taraf\u0131\u00a0<\/strong>da bulunuyor. Anadolu Ajans\u0131na konu\u015fan uzmanlar dijital ortamdaki verilerin gelecekte\u00a0<strong>&#8216;g\u00f6zetim&#8217; mekanizmalar\u0131<\/strong>na yol a\u00e7abilece\u011fi ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yetersiz kalabilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Facebook, Twitter, Instagram ve Youtube gibi platformlar\u0131n kullan\u0131c\u0131 say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artarken, bu web sitelerindeki veri miktar\u0131 da e\u015f zamanl\u0131 olarak art\u0131yor. Amerika merkezli Uluslararas\u0131 Veri Kurumu&#8217;nun &#8216;Dijital Evren&#8217; ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, 2005 y\u0131l\u0131nda 130 exabyte olan veri miktar\u0131n\u0131n 2020\u2019de 40 bin exabyte&#8217;a \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor. D\u00fcnyadaki veri miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131n son iki y\u0131lda olu\u015ftu\u011fu ifade ediliyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">AA\u2019ya konu\u015fan\u00a0T\u00fcrk Medya Dijital Yay\u0131nlar Koordinat\u00f6r\u00fc Yusuf \u00d6zhan&#8217;a g\u00f6re, dijital ortamda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn \u00fccretsiz yaz\u0131l\u0131mlara, kullan\u0131c\u0131 hareketlerimize eri\u015fme yetkisi veriyoruz. \u00d6zhan, \u201cBu \u015fekilde, bu platformlar, \u00fccretsiz verdikleri hizmetin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sizin demografik bilgilerinizi k\u00fcmeleyerek, size hedefli reklam g\u00f6nderen reklam verenlere hizmet sunmakta.\u201d diyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Medipol \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Bilal Eren\u2019e g\u00f6re ise s\u00f6z konusu teknoloji \u015firketleri, reklam g\u00f6ndermenin de \u00f6tesinde \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor: Biyoteknoloji ile ilgili, genetik DNA\u2019m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmekle ilgili, algoritlamarla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yapay zeka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, hepsinde de belli a\u015famalara gelmi\u015f durumdalar.<\/p>\n<div class=\"video-container\"><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_OqtUqPNLl8?feature=oembed&#038;wmode=opaque\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<h3>Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 kurumuna ba\u015fvuru<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">2018 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda g\u00fcndeme gelen ve Facebook \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticisi Mark Zuckerberg\u2019\u00fcn \u00f6z\u00fcr dilemesiyle sonu\u00e7lanan<strong> Cambridge Analytica<\/strong> skandal\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, sosyal medya verilerinin siyasi propaganda ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Geli\u015fmelerin ard\u0131ndan Avrupa Birli\u011fi, \u015firketlere veri kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in t\u00fcketiciden onay alma \u015fart\u0131 getirdi. Uzmanlara g\u00f6re d\u00fczenleme yeterli olmasa da, t\u00fcketicilere \u00f6nemli bir imkan sunuyor. AA\u2019n\u0131n sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Avukat \u00d6zgur Eralp, ki\u015fisel verilerinin kullan\u0131m\u0131yla ilgili sorular\u0131 olanlar\u0131n Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurumu\u2019na ba\u015fvurabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/?attachment_id=1721\" rel=\"attachment wp-att-1721\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-1721\" src=\"http:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-B\u00fcy\u00fck-Veri.jpg\" alt=\"B\u00fcy\u00fck Veri\" width=\"1200\" height=\"680\" srcset=\"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-B\u00fcy\u00fck-Veri.jpg 1200w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-B\u00fcy\u00fck-Veri-300x170.jpg 300w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-B\u00fcy\u00fck-Veri-768x435.jpg 768w, https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-14-B\u00fcy\u00fck-Veri-1024x580.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Eralp, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eirketle ilgili \u015fikayet ve itiraz yollar\u0131n\u0131z\u0131 kullan\u0131yorsunuz. \u0130\u015fte o zaman Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurumu ilgili \u015firketle ileti\u015fime ge\u00e7iyor. \u0130lgili bilgi ve belgeleri istiyor. E\u011fer dedi\u011finiz gibi ki\u015fisel verileriniz hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015fsa, 20 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezalar\u0131 kesiliyor.&#8221;<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Akademisyen Bilal Eren\u2019e g\u00f6re, sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 kapatmak \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil. Eren, \u201cFacebook\u2019u kapatsan\u0131z bile, orada kalmaya devam edersiniz,\u201d diyor ve ekliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bireysel olarak ancak \u015funa karar verebiliriz. Payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131zla ilgili baz\u0131 kararlar verebiliriz. Evimizin i\u00e7inden bir foto\u011fraf, \u00f6zel hayat\u0131m\u0131zla ilgili foto\u011fraf video payla\u015fmamaya \u00f6zen g\u00f6stermeliyiz.&#8221;<\/p>\n<h3>\u00c7in&#8217;de &#8216;sosyal skor&#8217; uygulamas\u0131<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">\u00c7in\u2019de pilot olarak uygulanmaya ba\u015flanan &#8216;sosyal skor&#8217; uygulamas\u0131 ise, b\u00fcy\u00fck veri sistemlerinin gelecekte ba\u015fka hangi ama\u00e7larla kullan\u0131labilece\u011fine dair yeni bir tart\u0131\u015fman\u0131n fitilini ate\u015fledi. \u00c7in devleti, hem kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri hem de internet verilerini kullanarak, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 puanlayacak. Puan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olanlara seyahat da dahil baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar getirilecek.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Uzmanlar, \u00c7in\u2019de ba\u015flayan bu uygulaman\u0131n, gelecekte \u2018g\u00f6zetim rejimleri\u2019ne yol a\u00e7abilece\u011fini ifade ediyor. Kimileri ise, bu teknolojinin gelecekte demokrasileri de tehdit edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Yusuf \u00d6zhan, konunun &#8216;liberal Bat\u0131 demokrasilerinde&#8217; tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, ve ekliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bat\u0131 liberal d\u00fczeni, esas\u0131nda kendi i\u00e7erisinde \u00e7ok ironik bir handikapla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bunu engellemek liberal d\u00fczenin eri\u015fmi\u015f oldu\u011fu yap\u0131y\u0131 sans\u00fcrlemek anlam\u0131na da gelece\u011finden, bu s\u00fcreci en idareli ve koordineli \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmenin, hasar\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde tutman\u0131n daha \u00e7ok derdinde gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyorlar.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/bilim-teknoloji\/buyuk-veri-biri-bizi-gozetliyor\/1310306\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Anadolu Ajans\u0131 (AA<\/a>) -14 Kas\u0131m 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dijital \u00e7a\u011fla birlikte hayat\u0131m\u0131za giren &#8216;b\u00fcy\u00fck veri&#8217; teknolojileri, \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda olumlu geli\u015fmeler sa\u011flasa da uzmanlar bu verilerin gelecekte &#8216;g\u00f6zetim&#8217; mekanizmalar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor. Dijital \u00e7a\u011fla birlikte hayat\u0131m\u0131za giren\u00a0&#8216;b\u00fcy\u00fck veri&#8217; teknolojileri,\u00a0\u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda\u00a0olumlu&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1719,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":[],"categories":[32,9,11,1426,1429,1431,20,1427,14,1428,13,34,1438],"tags":[923,1645,1648,1649,1647,1646],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1717"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1722,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions\/1722"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xairforces.com\/turkce\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}